Bệnh sán khí do hồ sán và đồi sán ở nam giới

Bệnh sán khí do hồ sán và đồi sán ở nam giới

I.Hồ sán

Hồ sán là loại sán khí mà trong âm nang có u cục (tiều trường) lúc lên bụng, lúc xuống vào âm nang sinh bệnh, nên cũng gọi là tiểu trường khí, tiều trường sán. Vì tính chất lên xuống như con cáo nên gọi là hồ sán, thử nghiệm làm ho ( + ), Cũng là phép chẩn đoán tin cậy, hồ sán trừ loại phát sinh ở trẻ em thường là khó tự khỏi bệnh, trường hợp bệnh tắc nghẽn phải can thiệp ngoại khoa. Bệnh thường gặp có 2 loại: chứng khí trệ và chứng khí hư.

  1. Do can uất khí trệ
  • Nguyên nhân: Phần lớn do bẩm thụ hư nhược, can khí mất chức năng sơ tiết sinh khí trệ không thông hoặc do tinh thần không thư thái, tức giận thương can, khí trệ can mạch sinh bệnh.
  • Triệu chứng chủ yếu: Âm nang to về một bên, trướng đau nhiều, trong bìu dái, u cục lúc lên lúc xuống, hoặc cục u mắc nghẽn, tinh thần hốt hoảng, rêu lưỡi trắng mỏng mạch huyền.
  • Phép trị: Sơ can lý khí thăng đề
  • Bài thuốc: Đạo khí thang gia giảm (xuyên luyện tử, mộc hương, hồi hương, ngô thù du, ô dược, thanh bì, huyền hồ sách, quất hạch, thăng ma, sài hồ)

2. Do tỳ thận khí hư

  • Nguyên nhân: Tỳ thận khí hư, khí trệ ở dưới sinh bệnh.
  • Triệu chứng chủ yếu: Âm nang to nhỏ không đều, đau trướng nhẹ, u cục lúc nằm vào bụng, lúc đứng vào nang, hoặc u cục ở nang không vào bụng, đau trướng nhẹ, mệt mỏi kèm sa hậu môn, chất lưỡi nhạt, rêu trắng mỏng, mạch tế nhược.
  • Phép trị: ích khí thăng cử.
  • Bài thuốc: Bổ trung ích khí thang gia giảm (hoàng kỳ, bạch truật, trần bì, thăng ma, sài hồ, đảng sâm, cam thảo, đương qui, hồ lô ba, nhục thung dung, phụ tử, nhục quế)

II. Đồi sán

Đồi sán là do đàm thấp ư kết hoặc thấp nhiệt kết tụ tại âm nang sinh chứng sưng cứng nặng  trụy, trên lâm sàng thường chia 2 thể bệnh đàm thấp và đàm nhiệt

  1. Do đàm thấp ứ kết
  • Nguyên nhân: Thấp tà uất lâu thành đàm, đàm ngưng huyết trệ, ứ tại can mạch sinh bệnh.
  • Triệu chứng chủ yếu: Âm nang sưng to thô dày như cái đấu nặng trụy, tê dại không đau không ngứa, chân tay nặng nề, lưỡi tím tối rêu trắng nhầy, mạch huyền sáp.
  • Phép trị: Khi đàm trừ thấp lý khí hóa kết, nhuyễn kiên tiêu thũng
  • Bài thuốc: Quất hạch hoàn gia giảm (quai hạch, mộc hương, xuyên luyện tử, hậu phác, chỉ thực, đào nhân, huyền hồ sách, mộc thông, nhục quế, côn bố, hải tảo, thương truật, phục linh, trần bì, bán hạ)
  • Gia giảm: Hàn thịnh gia ngô thù du, phụ tử, huyết ứ gia tam lăng, nga truật.
  1. Do đàm nhiệt uất kết
  • Nguyên nhân: Đàm thấp uất hóa nhiệt, đàm nhiệt uất kết tại can kinh sinh bệnh.
  • Triệu chứng chủ yếu: Âm nang to thô dày cứng nặng trụy, sưng đỏ ngứa đau, tiếu tiện ít sáp, đại tiện táo bón, hậu môn nóng nhầy, lưỡi đỏ rêu vàng nhầy, mạch huyền hoạt sác

■ Phép trị: Thanh hóa nhiệt đàm, lý khí hoạt huyết nhuyễn kiên tiêu thũng.

  • Bài thuốc: Long đởm tả can thang hợp Quất hạch hoàn gia giảm (long đởm thảo, chi tử, hoàng cầm, sài hồ, sinh địa, xa tiền tử, trạch tả, mộc thông, quất hạch, mộc hương, xuyên luyện tử, hậu phác, chỉ thực, đào nhân, huyền hồ sách, côn bố, hải tảo, thương truật, phục linh, trần bì, bán hạ).

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *